Trong bối cảnh đô thị hóa diễn ra mạnh mẽ, nhu cầu về chỗ ở ổn định cho người thu nhập thấp và lực lượng lao động tại Thành phố Hồ Chí Minh đang gia tăng nhanh chóng. Nhà ở xã hội không chỉ là chính sách an sinh mà còn là nền tảng giúp người lao động yên tâm làm việc, gắn bó lâu dài với thành phố.
Giai đoạn 2026 – 2030 được xem là thời điểm then chốt khi thành phố phải giải quyết bài toán nhà ở cho hơn một triệu người có nhu cầu, trong khi nguồn cung hiện hữu vẫn còn khoảng cách đáng kể so với thực tế.
Nhu cầu về nhà ở xã hội vượt xa nguồn cung
Theo nghiên cứu của Viện Nghiên cứu Phát triển Thành phố Hồ Chí Minh, trong giai đoạn 2026 – 2030, khu vực Thành phố Hồ Chí Minh và các địa phương lân cận ghi nhận hơn một triệu người có nhu cầu nhà ở xã hội.
Trong đó, khu vực Thành phố Hồ Chí Minh (cũ) chiếm khoảng 859.000 người; Bình Dương (cũ) hơn 86.000 người; Bà Rịa – Vũng Tàu (cũ) khoảng 69.000 người. Công nhân chiếm khoảng 30% tổng nhu cầu; phần còn lại là cán bộ, công chức, viên chức và người lao động thuộc diện được hưởng chính sách nhà ở xã hội theo quy định pháp luật.
Về hình thức tiếp cận, thuê mua được lựa chọn nhiều nhất (hơn 68%), tiếp đến là mua (26%) và thuê (5,9%). Phần lớn người dân có nhu cầu căn hộ hai phòng ngủ với diện tích phù hợp để ổn định cuộc sống lâu dài.
Mặc dù thành phố được giao chỉ tiêu phát triển gần 200.000 căn nhà ở xã hội trong giai đoạn 2026 – 2030, so với quy mô nhu cầu thực tế, nguồn cung dự kiến vẫn còn khoảng cách đáng kể.
Những rào cản cần tháo gỡ
Thực tế cho thấy, trong giai đoạn 2021 – 2025, Thành phố Hồ Chí Minh đã cơ bản hoàn thành các chỉ tiêu phát triển nhà ở xã hội theo kế hoạch đề ra.
Theo báo cáo của Sở Xây dựng Thành phố Hồ Chí Minh, trong giai đoạn 2021-2025, thành phố đã hoàn thành 17.902/18.143 căn nhà ở xã hội, tương đương khoảng 98,7% kế hoạch 5 năm. Cụ thể, giai đoạn 2021-2024 hoàn thành 5.103 căn; riêng năm 2025 có 14 dự án với 12.799 căn được đưa vào sử dụng, nâng tổng số lên 17.902 căn.
Tuy đạt được kết quả tích cực, nhưng con số này chủ yếu cho thấy nỗ lực trong triển khai chính sách, chưa phản ánh hết khoảng cách giữa cung và cầu trên thực tế. Với hàng triệu lao động đang sinh sống và làm việc, trong đó phần lớn vẫn phải thuê trọ, nhu cầu về nhà ở xã hội tại Thành phố Hồ Chí Minh được đánh giá cao hơn đáng kể so với nguồn cung hiện nay.
Các khó khăn chủ yếu gồm:
- Thiếu quỹ đất sạch dành cho phát triển nhà ở xã hội.
- Chi phí bồi thường, giải phóng mặt bằng cao.
- Thủ tục pháp lý kéo dài.
- Cơ chế tài chính chưa thực sự hấp dẫn nhà đầu tư.
Để chuẩn bị nguồn cung cho giai đoạn tới, thành phố đang thúc đẩy nhiều dự án nhà ở xã hội và đề xuất quy hoạch quỹ đất dài hạn gắn với hạ tầng giao thông, các tuyến vành đai và hệ thống metro.
Dự án Khu nhà ở An Sinh góp phần giải quyết nhu cầu nhà ở cho người dân
Trong bối cảnh nhu cầu lớn, các dự án cụ thể đóng vai trò quan trọng trong việc bổ sung quỹ nhà ở xã hội. Dự án Khu nhà ở An Sinh thuộc Khu đô thị sinh thái Chánh Mỹ (giai đoạn 1) cung cấp 978 căn hộ nhà ở xã hội, với diện tích đa dạng từ 38,5 m² đến 67,9 m², đáp ứng nhu cầu của các nhóm đối tượng theo quy định pháp luật.
Không chỉ chú trọng số lượng, dự án còn được quy hoạch đồng bộ về hạ tầng kỹ thuật và hạ tầng xã hội, bảo đảm các tiện ích thiết yếu cho cư dân. Lợi thế nằm trong khu đô thị sinh thái ven sông Sài Gòn giúp tạo không gian sống thông thoáng, cải thiện môi trường và nâng cao chất lượng sinh hoạt hằng ngày. Yếu tố này đặc biệt có ý nghĩa đối với phân khúc nhà ở xã hội, nơi chất lượng môi trường sống ngày càng được quan tâm.
Việc triển khai Dự án Khu nhà ở An Sinh bổ sung gần 1.000 căn hộ vào quỹ nhà ở xã hội, góp phần giảm áp lực nhà trọ tự phát và từng bước hình thành cộng đồng dân cư ổn định, phù hợp với định hướng phát triển đô thị bền vững của thành phố.
